zegarek

Początki zegarmistrzostwa polskiego

Czy wiedzieliście o tym, że zegarmistrzostwo w Polsce zwane było dawniej godziniarstwem? Pierwszym zegarem wieżowym w Polsce był pochodzący z 1390 roku zegar znajdujący się na wieży kościoła Najświętszej Marii Panny w Krakowie. Co jeszcze ciekawego można powiedzieć o pierwszym polskim godziniarstwie?

Pierwsi zegarmistrze

O początkach zajmowania się zegarami w Polsce można dowiedzieć się z zapisków archiwalnych miast. Można z tych zapisków wyczytać, że na wieży ratuszowej kościoła Najświętszej Marii Panny ustawiono zegar, za którego konserwację słynny zegarmistrz Wawrzynień Hallenbasen pobierał trzy grzywny rocznie, a kwota była płacona co roku na św. Stanisława. Ze starych zapisków możemy także wyczytać, że pewien godziniarz, czyli zegarmistrz Tomasz uchodził za wspaniałego zegarmistrza i posiadał dom przy ulicy Grodzkiej w Krakowie.

Poważany zawód

zegarek
zegarek

Jeden z pierwszych polskich zegarów mechanicznych znajdował się na wieży kościoła katedralnego w Gnieźnie. Również Warszawa miała w XV wieku swój zegar, a w 1542 r. miasto podpisało umowę z zegarmistrzem Pawłem z Przemyśla na stworzenie nowego zegara na ratuszu Starej Warszawy. Jak widać, w tamtych czasach zawód zegarmistrza był bardzo poważany. Właśnie w czasie rozwijającego się odrodzenia zawód godziniarza zyskał na wartości dzięki rozwojowi wiedzy, podróży geograficznych i dostępu do druku. Ludzie zaczynali zyskiwać wiedzę i okazywało się, że godziniarz ma niewiele wspólnego z magią i alchemią, jak dawniej sądzono. Pierwsi Polscy godziniarze zaczynali być traktowani jako przedstawiciele konkretnych zawodów i rzemieślnicy.

Niezwykły poznański zegar

Warto też wspomnieć o pewnym zegarze z XVII wieku umieszczonym na wyższej wieży kościoła Najświętszej Panny Marii w Krakowie od strony ulicy Floriańskiej. Interesujący zegar doglądany i skonstruowany przez zdolnego polskiego zegarmistrza znajdował się w Poznaniu na wieży ratuszowej. Jego niezwykłość polegała na tym, że wraz z uderzeniem każdej godziny z boku czasomierza wysuwały się dwa kozły i uderzały się rogami. Liczba uderzeń rogów kozłów odpowiadała oczywiście wybijanej godzinie.

Zegar Saeger

Inny ciekawy zegar znajdował się w aptece Kolskich w Poznaniu. Był to jeden z największych zegarów w Polsce, jednak stworzony został przez niemieckiego zegarmistrza o nazwisku Saeger i właśnie od tego nazwiska pochodzi nazwa czasomierza.

Zdolny polski uczony

Warto wspomnieć o polskim zegarmistrzu, a jednocześnie uczonym księdzu Adamie Kochańskim, który żył w XVII wieku. Zastosował on udoskonalone wahadło do zegara, którego ulepszenie polegało na zawieszeniu nie na, jak dotychczas, jedwabnych nitkach, ale na stalowej sprężyce. Ten sposób zawieszania wahadła stał się popularny i jest obecny do dzisiaj. Ów zdolny Polak jest autorem także innego wynalazku polegającego na ulepszeniu zegarów wrzecionowych, tzw. włosu zamiast dotychczasowego sposobu polegającego na szczecionkach.

Komentarze Facebooka